Pse njerëzit që vuajnë nga kjo gjendje e tiroides shpesh zhvillojnë probleme me kockat më vonë në jetë?
Më e rëndësishmja:
- Çrregullimet e tiroides dhe osteoporoza shpesh prekin pacientët më të moshuar, veçanërisht gratë pas menopauzës.
- Hipotiroidizmi mund të rrisë rrezikun e osteoporozës për shkak të ritmit të ngadaltë të rinovimit të kockave dhe marrjes së shtuar të hormoneve tiroide.
- Trajtimi i hipotiroidizmit dhe osteoporozës kërkon një qasje të individualizuar dhe monitorim të vazhdueshëm për të parandaluar përkeqësimin e dendësisë së kockave.
Osteoporoza është një sëmundje e karakterizuar nga dendësi e ulët e kockave dhe shpesh është shkak i frakturave dhe thyerjeve me kalimin e moshës.
Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë pas menopauzës, dhe rreziku rritet më tej me moshën. Mbi 70% e njerëzve mbi moshën 80 vjeç kanë osteoporozë – kjo është më shumë se 200 milionë njerëz në mbarë botën.
Hipotiroidizmi është një funksion i reduktuar i gjëndrës tiroide – një gjendje kronike në të cilën gjëndra tiroide nuk prodhon mjaftueshëm hormone tiroide – kryesisht tiroksinë (T4) dhe triiodotironinë (T3). Këto hormone rregullojnë shumë procese jetësore në trup, përfshirë metabolizmin, termoregulimin, funksionin e zemrës dhe madje edhe shëndetin mendor. Kur nivelet e tyre janë të ulëta, i gjithë trupi funksionon "në lëvizje të ngadaltë", gjë që manifestohet përmes simptomave të tilla si lodhja kronike, shtimi në peshë dhe të tjera. Kjo gjendje mund të shkaktohet nga sëmundje autoimune si tiroiditi i Hashimotos, heqja kirurgjikale e gjëndrës, mungesa e jodit, ose si efekt anësor i disa medikamenteve.
Njerëzit që vuajnë nga hipotiroidizmi dhe çrregullime të tjera të tiroides janë më të prirur të zhvillojnë osteoporozën. Në rastet e hipofunksionit të theksuar, vërehet një reduktim i rinovimit të kockave, që do të thotë se procesi i rinovimit të indit kockor ngadalësohet. Si rezultat, edhe pse dendësia kockore nuk ulet menjëherë, kockat bëhen më të brishta dhe më pak rezistente ndaj stresit. Disa studime gjithashtu sugjerojnë se çrregullimet e metabolizmit të lipideve në hipotiroidizëm, duke përfshirë trigliceridet e larta, mund të ndikojnë negativisht në mënyrë të tërthortë dendësinë kockore.
Marrja e tepërt e medikamenteve të tiroides për hipotiroidizëm gjithashtu mund të çojë në osteoporozë. Sipas Shoqatës Amerikane të Tiroides, ekzistojnë dy mënyra në të cilat hormonet e tiroides mund të ndikojnë në kocka dhe të shkaktojnë humbje të masës kockore:
- një sasi e tepërt e hormonit të tiroides për shkak të hipertiroidizmit
- doza të tepërta të medikamenteve për trajtimin e hipotiroidizmit, që çojnë në nivele të larta të hormoneve në gjak.
Kush është në rrezik për hipotiroidizëm ose osteoporozë?
Faktorët e rrezikut për hipotiroidizëm përfshijnë:
- mosha – mundësia e sëmundjes së tiroides rritet me moshën
- seksi femër – gratë janë më të ndjeshme ndaj problemeve të tiroides sesa burrat
- një histori mjekësore e mëparshme lidhur me gjëndrën tiroide (buloze, kirurgji, rrezatim)
- historia familjare e sëmundjes së tiroides
- Shtatzëni e fundit
- sëmundje të tilla si diabeti, anemia, lupusi, artriti, sëmundja celiake, sindroma Sjögren.
Faktorët e rrezikut për zhvillimin e osteoporozës përfshijnë:
- mosha e avancuar, veçanërisht pas menopauzës
Menopauza vetë rrit rrezikun e osteoporozës për shkak të reduktimit të ndjeshëm të niveleve të estrogjenit, një hormon që ruan dendësinë e kockave. Kur kjo kombinohet me hipotiroidizëm, rreziku dyfishohet
- përdorimi i disa barnave (antiepileptikë dhe glukokortikoide)
- sëmundje të tilla si dështimi kronik i veshkave, sëmundja e Cushingut, anoreksia, sindromat e malabsorbimit, pesha e ulët trupore, menopauza e hershme
- stili i jetesës (duhanpirja, mungesa e ushtrimeve).
Cilat janë simptomat e hipotiroidizmit?
Simptomat mund të jenë të ndryshme dhe shpesh zhvillohen ngadalë, gjë që i bën të vështira për t'u njohur herët. Një nga shenjat më të zakonshme është shtimi në peshë, pasi metabolizmi ngadalësohet.
Një simptomë tjetër tipike është lodhja e vazhdueshme dhe e theksuar, e cila nuk lehtësohet as nga pushimi i gjatë. Shumë njerëz përjetojnë gjithashtu ndjeshmëri ndaj të ftohtit – një ndjenjë ftohjeje për shkak të termoregulimit të dëmtuar në trup me nivele të ulëta të hormoneve të tiroides.
Simptoma të tjera të zakonshme përfshijnë depresionin, ritmin e ngadaltë të zemrës (bradikardi), dhimbje muskujsh dhe nyjesh, lëkurë të thatë dhe hollim të flokëve. Gratë shpesh raportojnë periudha të parregullta ose të rënda, dhe në raste të rënda mund të ndodhë edhe infertiliteti.
Për të bërë një diagnozë të saktë, përveç vlerësimit të simptomave dhe konsultimit me një endokrinolog, pjesa më e rëndësishme e procesit diagnostik është testi laboratorik për hormonet TSH (tirotropina) dhe T4 e lirë (tiroksina). Nivelet e larta të TSH-së në kombinim me nivele të ulëta të T4-së konfirmojnë diagnozën e hipotiroidizmit.
Cili është trajtimi për njerëzit me hipotiroidizëm dhe osteoporozë?
Trajtimi i pacientëve që vuajnë nga hipotiroidizmi dhe osteoporoza kërkon një qasje të saktë dhe të individualizuar. Për hipotiroidizmin, terapia kryesore përfshin marrjen e levotiroksinës, një formë sintetike e hormonit tiroksinë (T4), e cila kompenson mungesën e hormoneve natyrale të gjëndrës tiroide. Trajtimi zakonisht fillon me një dozë të ulët, e cila rregullohet gradualisht sipas nevojave individuale të pacientit dhe rezultateve të testeve të rregullta të gjakut për TSH dhe nivelet e T4 të lirë.
Për më tepër, mund të shtohen produkte të ndryshme jo-hormonale për të mbështetur funksionin e gjëndrës. Një produkt i tillë është Sarita+, krijuar posaçërisht për të lehtësuar simptomat e hipotiroidizmit si lodhja, depresioni, shtimi në peshë dhe mungesa e energjisë. Formula e Sarita+ mbështet funksionin normal të tiroides dhe ndihmon në rivendosjen e ekuilibrit hormonal, duke promovuar një metabolizëm më të mirë dhe një ndjenjë të përgjithshme vitaliteti.
Nga ana tjetër, trajtimi i osteoporozës përfshin një kombinim të medikamenteve, suplementeve dietike dhe një diete që ofron kalcium dhe vitaminë D të mjaftueshëm, si dhe aktivitet fizik. Bisfosfonatet, ilaçe që ngadalësojnë shpërbërjen e kockave, shpesh përshkruhen. Në disa raste, përdoren edhe terapi hormonale ose ilaçe biologjike më të reja që stimulojnë formimin e indit të ri kockor.
Diagnostikimi i hershëm përmes testeve të tilla si densitometria (skanim DXA), e cila mat dendësinë e kockave, është gjithashtu thelbësore. Trajtimi i kombinuar i të dy sëmundjeve përmes përpjekjeve të përbashkëta të një endokrinologu dhe një reumatologu/kirurgu ortoped përmirëson ndjeshëm prognozën dhe cilësinë e jetës për pacientët.
Çfarë do të thotë një diagnozë e rrezikut nga osteoporoza?
Një diagnozë e sëmundjes së tiroides, veçanërisht nëse përfshin terapinë zëvendësuese me hormone, është thelbësore për vlerësimin e rrezikut të osteoporozës. Hulumtimet tregojnë se përdorimi afatgjatë i levotiroksinës, veçanërisht në doza më të larta, mund të përshpejtojë shpërbërjen e kockave dhe të rrisë frekuencën e frakturave te pacientët më të moshuar. Edhe kur vlerat laboratorike mbeten "normale", dendësia e kockave mund të ulet gradualisht.
Për të shmangur këto pasoja, është e rëndësishme që pacientët të kryejnë skrining të rregullt jo vetëm për nivelet e hormoneve, por edhe për dendësinë minerale të kockave duke përdorur teste të specializuara si skanimi DXA. Kjo mund të ndihmojë në identifikimin e shenjave të hershme të masës së reduktuar të kockave dhe të lejojë ndërmarrjen e masave parandaluese, si p.sh. rregullimi i trajtimit dhe shtimi i medikamenteve për të ruajtur shëndetin e kockave.
Në përfundim:
Lidhja midis hipotiroidizmit dhe osteoporozës është reale dhe e rëndësishme, veçanërisht te gratë pas menopauzës, ku çekuilibrat hormonalë dhe ndryshimet e lidhura me moshën përkeqësojnë ndikimin negativ në dendësinë e kockave. Metabolizmi i ngadaltë, rigjenerimi i dobët i kockave dhe mbidoza e mundshme e hormoneve të tiroides i bëjnë pacientët më të ndjeshëm ndaj frakturave dhe komplikacioneve të kockave. Diagnostikimi në kohë, terapia e duhur dhe kombinimi i tyre me suplemente dietike të përshtatshme dhe aktivitet fizik janë jashtëzakonisht të rëndësishme. Parandalimi përmes kontrollimeve të rregullta dhe një qasje gjithëpërfshirëse ndaj trajtimit jo vetëm që mund të reduktojë rrezikun e osteoporozës, por edhe të përmirësojë ndjeshëm cilësinë e jetës për të prekurit.
