За авторот: Се викам Ивана Лазарова и имам 27 години. Се сметам за позитивна личност која ги следи своите соништа и ужива во секој чекор од патот. Имам дијабетес уште од мојата деветта година, но тоа никогаш не ме спречи да ги следам моите соништа и да уживам во животот до максимум. Дипломирав историја и филозофија на Универзитетот “Свети Климент Охридски” во Софија, добив Еразмус-стипендија, работев на фарма во Америка, го поминав целиот Камино сама со инсулин во ранецот и го завршив маратонот “Витоша 100”. Сега магистрирам психологија.
Целото животно патување на човекот е како трчање низ патека со пречки. За некои, пречките се лесни за надминување, додека за други се посложени и поразновидни. Кога ни е дијагностициран дијабетес, се соочуваме со предизвик да бидеме издржливи пред пречките! Стануваме поинакви, но поинакви во однос на дисциплина, волја и храброст! Учиме да живееме со дијабетес, но и да го контролираме!
Живеење со дијабетес
Што точно е дијабетес?
Дијабетес е хронична автоимуна болест при која панкреасот не произведува доволна количина инсулин за да ја претвори храната во енергија, поради што инсулинот мора да се администрира со инјекција (инсулинско пенкало/инсулинска пумпа или друг вид лекови за дијабетес). Постојат два типа дијабетес: дијабетес тип 1, познат и како јувенилен дијабетес, бидејќи често се дијагностицира кај деца или адолесценти, и дијабетес тип 2, кој може да се развие подоцна во животот и е директно поврзан со начинот на живот (вежбање, исхрана, телесна тежина и други фактори).
Во денешниот напис ќе ги разгледаме предизвиците со кои се соочуваат дијабетичарите секојдневно. Ќе го споделам моето лично искуство, бидејќи веќе 18 години живеам со дијабетес. Дијабетес ми беше дијагностициран во 2005 година, кога имав девет години.
По првичниот стрес за целото семејство, немаше многу време за губење. Колку и да беше тешко, морав да најдам сила да се справам. Секојдневниот живот бара од нас да бидеме одговорни за себе! Со текот на годините, дијабетесот ме предизвика, ме научи да бидам одговорен за своето здравје, многу да вежбам и да се хранам здраво. Со помош на мојот лекар, семејството и пријателите, се справувам сè подобро и подобро. Најтешките моменти со кои се соочувам во секојдневниот живот се оние кога, и покрај сите мои напори да вежбам, да се хранам правилно и да ја прилагодам дозата инсулин, нивото на шеќер во крвта останува високо. Овде, вреди да се спомене дека треба да се земат предвид и други фактори.
Не смееме да заборавиме на значителното влијание што стресот, негативните емоции и секојдневната напнатост го имаат врз контролата на шеќерот во крвта. И знаењето дека сè е под контрола е исто толку утешно колку што е и стресно. Стресно е затоа што понекогаш, кога шеќерот во крвта е висок, многу е веројатно дека ќе се закрета еден маѓепсан круг од мрачни расположенија и негативни мисли. Како дете, и јас лично се чувствував исклучително виновно поради мојата лоша контрола на гликираниот хемоглобин (тест што го мери нивото на шеќер во крвта). Вината често ја придружува дијагнозата за дијабетес, но на крајот на краиштата, за да промениме нешто на подобро, мораме да се фокусираме на сегашниот момент, да ја прифатиме реалноста таква каква што е и да дејствуваме “тука и сега”. Работите се такви какви што се и во наши раце е да ја подобриме нашата моментална ситуација. Дијабетесот никако не треба да нè спречи да бидеме активни, да уживаме во животот и да го живееме до максимум.
Живеење со дијабетес
Дијабетес и спорт
Живеење со дијабетес
Вежбањето е исклучително важен елемент за постигнување добра контрола на шеќерот во крвта. Секојдневната прошетка, посетата на теретана или други видови вежбање, како што е танцувањето, се начини за одржување на шеќерот во крвта, општото здравје, тонусот и благосостојбата. Важно е да се прилагоди дозата на инсулин и внесот на храна пред активно спортување за да се избегне висок шеќер во крвта (хипергликемија) или низок шеќер во крвта (хипогликемија). Добра идеја е секој дијабетичар секогаш да носи нешто слатко (сушено овошје, пакетче шеќер или друг сладок залак) секогаш да имаат со себе за да можат да ги неутрализираат ниските нивоа на шеќер во крвта, што може да биде исклучително опасно. Од друга страна, на долг рок, високиот шеќер во крвта или лошата контрола на дијабетесот може да доведат до голем број компликации. Редовната физичка активност ги балансира нивоата на шеќер во крвта и го подобрува не само физичкото, туку и психо-емоционалното здравје. Се осмелувам да кажам дека редовната физичка активност е најдобриот пријател на дијабетичарите, и го велам ова како некој што го поминал долгиот пат до Сантијаго де Компостела и ја завршил 100-километарската трка “Витоша 100”, за време на која мојот шеќер во крвта не надмина 5,0 ммол/л. Предизвикот на Камино е можен дури и со инсулин, кога човек се принудува да не се откаже, и покрај заморот што несомнено го придружува.
Дијабетес и исхрана
Урамнотежена, здрава исхрана која содржи умерени количини протеини, јаглехидрати и масти е основата на која ги регулираме нашите нивоа на шеќер во крвта. Јадењето зелен листeст зеленчук и храна богата со влакна помага да се урамнотежат нивоата на шеќер во крвта. Се препорачува да се користи маслиново масло при подготовка на салати и оброци, да се избегнуваат намирници со висок гликемиски индекс и да се обрне внимание на намирници со низок гликемиски индекс кои не предизвикуваат нагло зголемување на нивото на шеќер во крвта. Исто така, се препорачува да се ограничат алкохолните пијалаци и да се пијат околу 1,5-2 литри вода дневно. Пушењето е ризик-фактор за дијабетес, бидејќи исто така ги зголемува нивата на шеќер во крвта и може да доведе до несакани оштетувања во иднина. Клучно е за дијабетичарите да го следат своето здравје со редовни лабораториски анализи и лекарски прегледи. Денес, постојат голем број подобрувања за контрола на дијабетесот, како што се сензори за континуирано мерење на шеќерот во крвта и инсулински пумпи кои прецизно ја испорачуваат потребната количина на инсулин.
Живеење со дијабетес
Дијабетес и секојдневни предизвици
Живеење со дијабетес
Не смееме да заборавиме дека, покрај тоа што сме дијабетичари, ние сме луѓе со свои емоции, искуства, работа и обврски. Го велам ова за да нагласам дека многу често секојдневните предизвици со кои се соочуваме можат да влијаат на нивото на шеќер во крвта. Важно е да добиеме потребен одмор за да ги наполниме батериите.
За крај, би сакал да испратам порака до сите нас дијабетичари, а таа гласи вака: да не се плашиме од дијагнозата, да зборуваме отворено за тоа како се чувствуваме. Да, на почетокот звучи застрашувачки, но дијабетесот е всушност неверојатна можност за поодговорен и поздрав начин на живот. Постои една прекрасна изрека дека искушенијата им се праќаат на храбрите, и ако го прифатиме овој поглед на работите, ќе си дадеме храброст.
Ајде да го следиме патот на самопознанието и внатрешниот мир. Да не заборавиме да се одмориме и да се опуштиме од нашите стресни секојдневни животи. Да не заборавиме да вежбаме и да уживаме во природата! Кое е подобро време од есента за планинарење со вашите најблиски и уживање во прекрасните бои на природата!
Ајде да се третираме со љубов и разбирање! Да, има моменти кога дијабетесот бара многу напор и трпение, но подобро е да го сметаме за пријател, а не за непријател, бидејќи сепак ќе живееме со него. Можете успешно да живеете со дијабетес ако научите да го контролирате и не дозволите тој да го преземе вашиот живот.
