Најважното нешто:
- Која е врската помеѓу рамнотежата на цревната микрофлора и менталното здравје?
- Како синбиотиците ја поддржуваат когнитивната функција?
- Диета богата со синбиотици
- Иднината на пробиотиците
Можеби сте ја слушнале фразата "пеперутки во стомакот" кога сте нервозни, возбудени или дури и вљубени. Или можеби сте почувствувале како анксиозноста буквално се сместува во стомакот како јазол.
Овие изрази се далеку од обични метафори. Постои длабока и неверојатна врска помеѓу здравјето на цревата и менталната состојба. Гастроинтестиналниот систем игра клучна улога во регулирањето на расположението, однесувањето, па дури и когнитивната функција.
Кога микробиомот страда, страда и психата
Чревата на човекот содржат трилиони микроорганизми — бактерии, вируси, габи — колективно познати како цревен микробиом. Овој жив свет е како екосистем кој постојано комуницира со нашето тело. Микробиомот не само што ја варе храната и синтетизира витамини. Тој е активно вклучен во производството на невротрансмитери како што се серотонин, допамин и ГАБА (гамма-аминобутерна киселина) — кои сите се клучни за менталното здравје.
До 90% од серотонинот во човечкото тело се произведува во цревата, а не во мозокот. Ова е невротрансмитер познат како "хормон на среќата". Покрај тоа, цревната флора комуницира со мозокот преку таканаречената цревно-мозочна оска, користејќи нервни патишта (главно вагусниот нерв), хормони и имунолошки сигнали.
Нерамнотежата во цревниот микробиом — состојба наречена дисбиоза — може да доведе до разни здравствени проблеми, вклучувајќи депресија, анксиозност, хроничен замор, па дури и когнитивен пад. Ова може да се случи поради:
- Прекумерна употреба на антибиотици
- Лоша исхрана (богата со шеќери и сиромашна со влакна)
- Хроничен стрес
- Недостаток на сон
Синбиотици — храна за умот
Синбиотиците комбинираат два клучни елементи:
- Пробиотици – живи бактерии кои го колонизираат цревото и ја обновуваат микробиолошката рамнотежа
- Пребиотици – неварливи влакна кои служат како храна за пробиотиците, зголемувајќи ја нивната ефикасност
Синбиотиците може да се формулираат на два начина: комплементарни синбиотици, во кои пробиотикот и пребиотикот делуваат независно, и синергистички синбиотици, во кои пребиотикот е селективно искористен од пробиотикот, што води до посилен ефект.
Така, синбиотиците:
- Ја подобруваат цревната перисталтика и редовноста
- Го намалуваат надуеноста, гасовите и непријатноста
- Го обновуваат микробиомот по антибиотска терапија
- Ја штитат цревната слузница од патогени бактерии
- Ја подобруваат апсорпцијата на Б-витамини и витамин К
Истражувањата покажуваат дека синбиотиците можат да имаат позитивен ефект врз менталното здравје. Комбинираниот внес на пробиотици и пребиотици е поефективен од одделниот внес, бидејќи пребиотиците го поддржуваат преживувањето и размножувањето на пробиотиците во цревата. Ова доведува до подобра производство на невротрансмитери и намалување на воспалителните процеси поврзани со ментални нарушувања. На пример, одредени соеви на пробиотици, како што се Lactobacillus rhamnosus и Bifidobacterium longum, се поврзани со намалување на симптомите на анксиозност и депресија. Некои невролози дури го нарекуваат цревото "новата фронт-линија" во борбата против менталните болести како што се депресијата, ПТСП и биполарното нарушување. Студија во списанието Journal of Functional Foods покажува дека кај учесниците со умерена депресија кои земале синбиотички додаток во исхраната во период од 8 недели, се забележано значително намалување на симптомите на анксиозност и подобрување на квалитетот на сонот.
Оската црева-мозок: Како цревата влијаат на менталното здравје
Цревата и мозокот се поврзани преку оската црева-мозок, комуникациска мрежа која вклучува нервни сигнали, хормони и имунолошки молекули.
Оската црево-мозок е двонасочен комуникациски систем помеѓу централниот нервен систем и цревната микробиота. Оваа врска се остварува преку нервни патишта, хормони и имунолошки сигнали. Цревните бактерии можат да влијаат врз производството на невротрансмитери кои го регулираат расположението и однесувањето.
Синбиотиците помагаат да се одржи оваа оска здрава и активна преку:
- Поддршка на производството на серотонин и допамин
- Супресирање на воспалителните процеси поврзани со анксиозност и депресија
- Намалување на кортизолот, хормонот на стрес
- Подобрување на сонот и концентрацијата
- Намалување на симптомите на анксиозност и блага депресија
B-Protect – модерен синбиотик за модерниот човек
B-Protect е синбиотички производ со формула која комбинира избрани пробиотски соеви и избалансирани пребиотици. Благодарение на нив, тој го одржува цревната рамнотежа за време на стрес и земање лекови, а исто така ја подобрува имунолошката одбрана и функцијата на дигестивниот систем. B-Protect може да биде дел од холистички пристап за справување со анксиозност и замор, помагајќи да се справите со секојдневниот стрес, да ги подобрите менталните способности и целокупната емоционална благосостојба.
Неговата формула е особено погодна за луѓе со зафатен животен стил, а исто така се препорачува за употреба со антибиотици или при непријатности во стомакот поврзани со нерамнотежа во цревниот микробиом.
Храна богата со природни синбиотици: природен сојузник на цревата и мозокот
Може ли исхраната исто така да влијае на расположението? Одговорот е да, и не само кога ќе се почестите со нешто благо како награда по стресен ден. Соодветната исхрана е клучна за здравјето на цревата и, како што веќе знаеме, за менталната отпорност. Еве како да вклучите комбинација од пробиотски и пребиотски намирници во разновидна исхрана:
Пробиотици — живи бактерии со корисни својства:
- Јогурт со живи култури — особено корисен ако е домашен или органски, богат со Lactobacillus bulgaricus и Streptococcus thermophilus.
- Кефир — на база на млеко или вода, содржи десетици соеви бактерии и квасец, одличен за разновидност во микробиомот.
- Кимчи — ферментирана корејска салата со пикантен вкус, која нуди Lactobacillus plantarum и голема количина антиоксиданси.
- Кисела зелка – богата со ензими и лактобацили.
- Темпе и нато – јапонски ферментирани производи од соја, одличен извор и на пробиотици и на витамин К2, важен за здравјето на коските и срцето.
Пребиотици – "храна" за добрите бактерии:
- Лук и кромид – содржат инулин и фруктоолигосахариди, кои ја хранат корисната флора.
- Портокал и аспарагус – богати со влакна, кои го стимулираат растот на бифидобактерии.
- Банани (особено зелени) — извор на отпорен скроб, кој недопрен стигнува до дебелото црево и ги храни бактериите.
- Цикорија – нејзиниот корен содржи најголема количина на инулин меѓу сите растенија.
- Овес – содржи бета-глукани и отпорен скроб, кои се корисни и за микробиомот и за холестеролот.
- Целозрнести житарки – покрај тоа што се богати со влакна, тие одржуваат чувство на ситост и обезбедуваат долготрајна енергија.
Персонализирани пробиотици – иднината е тука
Науката за микробиомот се развива со голема брзина. Сè повеќе научници се заинтересирани за таканаречените "персонализирани пробиотици", при кои пробиотиците се избираат според индивидуалниот микробиом на пациентот.
Се развиваат и психобиотски терапии кои комбинираат пробиотици со постоечки антидепресиви за да се зголеми нивната ефикасност и да се намалат несаканите ефекти. Новите биотехнологии дури создаваат синтетички пробиотици програмирани да произведуваат специфични невротрансмитери директно во цревата.
Во иднина, сосема е можно личниот микробиом да стане главен фактор во дијагнозата и третманот на менталните болести.
Интелигентната грижа за цревата е грижа за умот
Синбиотиците не се само уште една мода во здравата исхрана. Тие се вистинска алатка за одржување на внатрешната рамнотежа, која директно влијае на нашето расположение, концентрацијата и способноста да се справиме со стресот. Во свет каде што менталното здравје е сè поважно, синбиотиците се мостот помеѓу цревата и умот кој заслужува да се одржува.
